Van lijden naar leiden

Voor: Jaap Meeuwsen

Wanneer: januari – september 2009

Wat: interviewer & participant projectgroep

Deelproject ‘Cultuuromslag in de zorg Wajong’ van Stichting WWWZ

Begin 2009 is de Stichting WWWZ gestart met het project ‘Cultuuromslag in de Zorg’, gericht op het ontwikkelen van instrumenten om die attitudes in de zorgsector te (kunnen) ondersteunen die gericht zijn op het begeleiden van Wajongers naar werk. De achtergrond voor dit project ligt in het gegeven dat er in de zorgsector een spanning aanwezig is tussen de aandacht voor de bescherming van jongeren met beperkingen en de aandacht voor (re)integratie in het arbeidsproces van deze jongeren. WWWZ heeft dit project opgesplitst in verschillende fases en bij het project verschillende partijen betrokken. Een van de deelprojecten is ‘van lijden naar leiden’.

Van lijden naar leiden

De projectgroep ‘van lijden naar leiden’ is samengesteld uit belangenbehartigers van cliënten in de GGz, cliënten in de GGz, waaronder Wajongers en ouders van kinderen met psychische problemen. De grondslag waarop de projectgroep methodes/instrumenten ontwikkeld is: door en voor Wajongers. We zoeken werkwijzen waardoor het aanwezige talent en kracht van Wajongers zelf kan worden aangewend. Naar aanleiding van tientallen interviews met Wajongers, ouders, leerkrachten, werkgevers en hulpverleners, zijn wij tot vier verschillende werkwijzen gekomen:

1. Deskundigheidsbevordering

De projectgroep wil groepen Wajongers organiseren, die met elkaar praten over wat hen helpt om zich staande te kunnen houden in de samenleving en wat nodig is om aan het werk te komen. De volgende vraag is dan hoe je eigen ervaring als Wajongers kunt verwoorden, zodat je deze eigen ervaring kunt gebruiken om adviezen te geven aan werkgevers, hulpverleners, ouders en overheid over wat Wajongers helpt om verder te komen en wat niet. Vervolgens gaan we Wajongers trainen om een goede presentatie te kunnen geven. Deze Wajongers gaan we inzetten om een soort cursus aan te bieden.

2. Projectontwikkeling

Het geven van voorlichting en cursus kan budget genereren om Wajongtrainers te kunnen betalen. Zij kunnen in een eigen project eigen standaarden en werkwijzen ontwikkelen en eigen samenwerkingspartners zoeken, die de kwantiteit en kwaliteit van de cursus kunnen bevorderen. Uit deze activiteit kunnen meer activiteiten ontwikkeld worden, zoals advisering en/of informatie voor en door Wajongers.

3. Individuele belangenbehartiging.

Groot manco van het huidige systeem is dat er geen “bodyguards” zijn, die als belangenbehartiger naast de individuele Wajonger staat om zijn of haar belangen te behartigen. Bij voorkeur is dit een Wajonger zelf, die door het volgen en vervolgens geven van cursus zelf versterkt is en als voorbeeld kan dienen.

4. Een vereniging of bond

Vanuit het idee dat Wajongers gezamenlijke belangen hebben, verdient het aanbeveling een landelijke bond of vereniging op te richten, die als gesprekspartner kan dienen namens Wajongers, voor bedrijven, overheid en hulpverlening.

Het idee van de deskundigheidsbevordering heeft de projectgroep als instrument geoefend. In twee zogenaamde 'Campersessies' die WWWZ mogelijk heeft gemaakt. Twee leden van de projectgroep die een Wajonguitkering ontvangen/ontvingen zijn door twee andere leden geïnterviewd. Hierbij zijn nadrukkelijk de eigen ervaringen, mogelijkheden en wensen van de Wajongers over werk naar voren gebracht. Het geeft de grote groep Wajongers een menselijk gezicht. Dit biedt mogelijkheden tot het stellen van vragen over twijfels en kansen. En het werkt als eyeopener voor werkgevers en Wajongers.